Paratoner Nedir? Nasıl Çalışır?

yıldırım paratoner

Yıldırımlar, endüstriyel tesisler için çok tehlikelidir.

Yıldırım, gerilimi 100MV’a kadar çıkabilen ve mikrosaniyeler mertebesinde oluşan ve biten doğadaki en güçlü elektriksel boşalma olayıdır. Dünyada her dakikada yaklaşık olarak 1800 yıldırım düşmektedir.

Kuzey ve Güney kutuplarında hiç yıldırım düşmezken ekvator bölgesinde senenin çoğu günü yıldırımlıdır. Yıldırımın yeryüzüne inerkenki sıcaklığı yaklaşık 30 000 °C’dir. Paratoner kullanılmasının amacı, bu kadar büyük bir elektriksel enerjinin canlılara, çevreye, tesislere zarar vermesini engelleyerek toprağa iletmektir.

Yıldırımın havada ilerleyebilmesi için elektrik alan şiddetinin havanın delinme gerilimi olan 5kV/cm ‘yi aşması gerekir.

Oluşan yıldırımı, paratoner tesisatının aktif yakalama ucu yakalar ve kendisine bağlı iletken üzerinden toprağa aktarır. Aktif yakalama ucunun büyüklüğü koruyacağı alanın büyüklüğüne göre seçilir. Akaryakıt istasyonları gibi yanıcı ve patlayıcı maddelerin bulunduğu tesisler için paratoner tesisatının önemi büyüktür. Yıldırım, elektrik şebekesine düşerek şebekede ani gerilim düşmesi ve yükselmesine yol açmaktadır.

Aktif Yakalama Ucu

Günümüzde bir çok yerde paratoner tesisatının rutin kontrolleri yapılmamaktadır. Paratoner tesisatı, düzenli olarak kontrollerden geçmeli, iletkenin durumu kontrol edilmeli, topraklama direnci ölçülmelidir. Örnek olarak, taşıma iletkeni kopmuş bir yıldırım tesisatında yakalama ucu yıldırımı yakalayacak ancak iletken kopuk olduğundan toprağa iletemeyecektir. Bu durumda canlıları elektrik çarpması, yangın ve patlama gibi potansiyel riskler oluşmaktadır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!